O anı hamımız yaşadıq: Süfrə arxasında oturursan, mədən guruldamağa başlayır və qarşındakı ləzzətli yemək səni “gəl, tez ye!” deməyə vadar edir.  Aclıqla yarışanda birdən... Hıçqırıq!

Gözlənilməz, bezdirici. Yaxşı, heç bu barədə düşünmüsən? Sürətli yemək zamanı niyə hıçqırıq olur?

Əvvəlcə hıçqırıqların əsas qəhrəmanı olan diafraqmanı tanıyaq.

Diafraqma sinə və qarın boşluqlarımızı ayıran və tənəffüs sistemində mühüm rol oynayan əzələdir. Normalda nəfəs aldığımız zaman bu əzələnin yuxarı-aşağı hərəkəti sayəsində hava ciyərlərimizə dolur və çıxır. Ancaq sürətli yemək zamanı hər şey bir az mürəkkəbləşir.

Yemək zamanı havanın sürətli qəbulu bu əzələnin qeyri-ixtiyari yığılmasına səbəb ola bilər. Beləliklə, yeməyi tələsik yeyilən zaman, istəmədən çox miqdarda hava udursunuz.

Bu hava diafraqmanın birdən büzülməsinə və bu daralmalar nəticəsində ani, nəzarətsiz nəfəs almasına səbəb olur. Hıçqırıq burada baş verir: Birdən hava qəbul etdikdən sonra səs telləriniz sürətlə bağlanır, nəticədə tanış, bir az bezdirici "hıçqırıq" səsi yaranır.

Hıçqırıqların başqa bir səbəbi sinir sistemi ola bilər.

Sürətli yemək yeyəndə mədə sürətlə genişlənir və bu, sinir sistemində “təcili” siqnallar yaradır. Diafraqmanın hərəkətlərini idarə edən vagus siniri bu genişlənməyə xüsusilə həssas ola bilər.

Mədəni dolduran artıq hava və qida vagus sinirini qıcıqlandırır və hıçqırıqlara səbəb ola bilər. Beləliklə, təkcə sürətli yemək deyil, həm də böyük dişləmələr də bu hıçqırıqlara səbəb ola bilər.

Bundan əlavə, yedikləriniz də hıçqırıqlara səbəb ola bilər. Siz həmçinin ədviyyatlı qidalar, çox isti və ya çox soyuq yeməklər, qazlı içkilər və ya həddindən artıq spirt istehlak etsəniz, hıçqırıqlarla qarşılaşa bilərsiniz.

Bəs, hıçqırıqlardan necə qurtula bilərsiniz?

Əvvəla, yavaş yemək hıçqırıqların qarşısını almağın ən sadə yoludur. Əlavə havanın mədəyə daxil olmasının qarşısını almaq üçün kiçik dişləmələr, yavaş-yavaş çeynəmək və aralarında dərindən nəfəs almaq çox təsirli ola bilər.

Soyuq su içmək, nəfəsinizi bir müddət tutmaq, buzlu su ilə qarqara etmək, dizlərinizi sinənizə doğru çəkərək irəli əyilmək, dənəvər şəkər udmaq və ya limon dişləmək kimi klassik üsullar da nəticə verə bilər.

Yavaş-yavaş yeməklə, siz hıçqırıqların qarşısını almaqla yanaşı, həzm sisteminizin daha sağlam işləməsinə də kömək edə bilərsiniz. Çünki sürətli yemək mədəyə əlavə yük qoyur və həzm pozğunluğuna səbəb ola bilər.