Nüvə başlığı daşıya bilən ballistik raketlərdən biri də keçmiş SSRİ tərəfindən istehsal olunan Skaddır. İstehsal olunmuş versiyasının ilk adı R-11, sonrakı daha inkişaf etdirilmiş variantı isə R-17 Elbrus adlanır.

TED.az-ın məlumatına görə "Skad" raketin NATO kod adıdır. "Skad" seriyasının ilk ballistik raketi R-11 1951-ci ildə dizayn olunub. Bir çox xüsusiyyətlərinə görə II Dünya müharibəsi zamanı Faşist Almaniyası tərəfindən istehsal olunan V-2 raketinin oxşarıdır. Bu raket keçmiş SSRİ mühəndisi Viktor Makeyev tərəfindən hazırlanıb.

R-17 Elbrus  (Skad B) isə 1961-ci ildə təqdim edilib. 1964-cü ildən isə silahlanmaya qəbul olunub. 1970-ci illərdən isə R-300 olaraq adlandırılır.  Seriyanın ən çox istehsal olunmuş variantıdır (7000). Taktiki ballistik raket 32 ölkəyə ixrac olunub, həmçinin 4 ölkə bu raketin bu versiyasından istehsal edib. 

Skad B raketinin uzunluğu 11,25 m, genişliyi 0,88 m, ağırlığı 5896.8 kq, uçuş məsafəsi 300 km-dir.

Skad raketi döyüşlərdə istifadə olunmuş az raketlərdən biridir. Almaniya istehsalı V-2 raketindən sonra ikinci ən çox istifadə olunan ballistik raketdir. Bu raketdən ilk dəfə 1973-cü ildə Misir tərəfindən İsrailə qarşı istifadə olunub. Nəticədə 7 nəfər İsrail hərbçisi həlak olub.

1986-cı ildə ABŞ-ın hava zərbələrinə cavab olaraq Liviya İtaliyanın Lampesuda adası yaxınlığında yerləşən ABŞ Sahil Mühafizəsinin naviqasiya stansiyasına 2 ədəd Skad raketi atıb, lakin raketlər hədəfə çatmayıb. Bundan başqa İran-İraq müharibəsində, Əfqanıstan vətəndaş müharibəsi, Çeçen müharibələrində skad raketlərindən istifadə olunub.

Əlcəzair, Konqo Demokratik Respublikası, Misir, İran, Suriya, Vyetnam kimi cari istifadəçiləri olan bu ballistik raket Ermənistan kimi cılız ölkəyə onu pulsuz silahlandıran ölkələr tərəfindən təqdim olunub. Hazırda Ermənistanın silahlanmasında 8 buraxıcı qurğu və 32 raket mövcuddur.

Cenevrə konvensiyasının tələblərini dəfələrlə kobud şəkildə pozan mənfur düşmən 11 oktyabr 2020-ci ildə Ermənistan ərazisindən Azərbaycanın ikinci ən böyük şəhəri Gəncəyə nüvə başlığı daşıya bilən R-17 Elbrus (Skad B) raketi atılıb. Nəticədə 4-ü qadın olmaqla, 9 nəfər həlak olub, aralarında uşaqlar olan 35 nəfər yaralanıb.

Günel QURBANOVA