Yeni bir akademik araşdırma, süni intellekt əsaslı axtarış sistemlərinin internetdə məlumata çatmaq üsulunu köklü şəkildə dəyişdirdiyini ortaya qoyub. Ruhr Universiteti Bochum və Max Planck İnstitutu tərəfindən aparılan tədqiqatın nəticələrinə görə, bu sistemlər Google kimi məşhur saytları önə çıxaran ənənəvi alqoritmlərin əksinə olaraq, daha az tanınan mənbələrə üstünlük verir.
 

Süni İntellekt Axtarışları Necə Fərqli İşləyir?
 

Tədqiqatçılar Google-un standart axtarış nəticələrini — Google AI Overviews, Gemini 2.5 Flash və GPT-4o modellərinin veb axtarış cavabları ilə müqayisə ediblər. Süni intellekt əsaslı mühərriklər yalnız səhifə trafikinə görə sıralama aparmaq əvəzinə, məzmunun sorğuya birbaşa cavab vermə qabiliyyətini prioritet hesab edirlər.
 

Populyarlıq Yerini Məlumat Yönümlülüyə Verir
 

Analiz nəticələrinə görə süni intellekt sistemləri, populyar olmayan veb-saytları mənbə kimi daha çox göstərir. Gemini-nin istifadə etdiyi domen adlarının median sıralaması 1.000-dən yuxarı olub — yəni bu saytlar Google-un ilk 100 nəticəsi arasında belə yer almır. Bu yanaşma, populyarlıqdan çox məzmunun dərinliyini önə çıxaran yeni bir axtarış paradiqmasına işarə edir.
 

Məlumat Keyfiyyətinin Qorunması
 

Diqqətəlayiq məqam odur ki, daha az tanınan saytlara yönəlmək məlumat keyfiyyətini azaltmayıb. GPT əsaslı modellər sosial media platformalarından uzaq duraraq daha etibarlı korporativ saytlara, akademik mənbələrə və ensiklopedik verilərə üstünlük verirlər. Araşdırma müəllifləri qeyd ediblər ki, bu süni intellekt axtarış sistemləri məlumat müxtəlifliyi baxımından Google ilə oxşar səviyyədə performans göstərir.
 

Zəif Tərəflər: Xülasələşdirmə və Yenilənmə Sürəti
 

Tədqiqat bəzi çatışmazlıqlara da diqqət çəkir. Süni intellekt məlumatı xülasələşdirdiyi üçün bəzən mühüm detallar nəzərdən qaça bilər. Həmçinin, sürətlə dəyişən gündəlik mövzular və ya dəqiqələr içində yenilənən məlumatlar zamanı bu sistemlərin ənənəvi axtarış mühərriklərinə nisbətən daha ləng reaksiya verdiyi müəyyən edilib.